Een podcast is een serie audio- of video-afleveringen die je via internet luistert of kijkt, op het moment dat het jou uitkomt. Je kiest zelf wat je opzet, waar en wanneer. In de auto, tijdens het sporten of gewoon op de bank.
Inmiddels luistert 55% van de volwassen Nederlanders weleens naar een podcast. Dat zijn ruim 7 miljoen mensen. Maar wat is een podcast nu precies, hoe werkt het achter de schermen en waar begon het allemaal? Dat lees je hier. Wil je meteen zelf aan de slag, kijk dan ook eens naar podcast maken in 10 stappen.
Wat is een podcast precies?
Een podcast bestaat uit afleveringen rond een vast thema of een vaste presentator. Vaak zijn die afleveringen verdeeld in seizoenen. Je luistert ze via een app zoals Spotify, Apple Podcasts of YouTube, en in de meeste gevallen is dat gratis.
Het grote verschil met een tv- of radioprogramma: een podcast is altijd terug te luisteren. Je hoeft nergens op een vast tijdstip voor klaar te zitten.
Het woord zelf is een samenvoeging van “iPod”, de muziekspeler van Apple, en “broadcast”, het Engelse woord voor uitzending. Logisch, want in de beginjaren luisterden mensen podcasts vooral op hun iPod. Inmiddels heeft het woord niets meer met Apple te maken. Je luistert een podcast op elke telefoon, laptop of slimme speaker.
Hoe werkt een podcast?
Achter elke podcast zit een vrij eenvoudig systeem. Zo komt een aflevering bij jou terecht:
- Opnemen. De maker neemt een aflevering op, met alleen geluid of met beeld erbij. Welke spullen je daarvoor nodig hebt, lees je in onze blog over podcast apparatuur.
- Uploaden. De aflevering gaat naar een hostingdienst. Dat is een online opslagplek speciaal voor podcasts.
- De RSS-feed. De hostingdienst maakt een RSS-feed aan. Zie het als een automatische lijst met alle afleveringen, die steeds wordt bijgewerkt.
- Verspreiden. Apps als Spotify en Apple Podcasts lezen die lijst uit. Zodra er een nieuwe aflevering bijkomt, staat die ook in de app.
- Volgen. Als luisteraar druk je op volgen of abonneren. Dat kost niets: je krijgt alleen een melding als er iets nieuws online staat.
Hoe dat uploaden in de praktijk gaat, lees je stap voor stap in podcast uploaden naar Spotify.
Podcast of radio: wat is het verschil?
Een podcast lijkt op een radioprogramma, maar werkt heel anders:
- Jij bepaalt wanneer. Radio is live, een podcast luister je wanneer jij wilt. Pauzeren en later verder luisteren kan altijd.
- Geen zender nodig. Voor radio heb je een zender en een vergunning nodig. Voor een podcast volstaan goede apparatuur en internet. Daardoor kan iedereen een podcast maken: omroepen, bedrijven en particulieren.
- Geen vaste lengte. Een radioprogramma zit vast aan een zendschema. Een podcastaflevering duurt zo lang als nodig is, van een paar minuten tot ruim twee uur.
- Een eigen niche. Omdat er geen zendtijd te verdelen valt, bestaan er podcasts over vrijwel elk onderwerp. Van wielrennen en koken tot beleggen en geschiedenis.
Welke soorten podcasts zijn er?
Podcasts komen in veel vormen. De bekendste:
- Gesprekspodcast. Twee of meer vaste presentatoren praten over een onderwerp.
- Interviewpodcast. Elke aflevering een andere gast. Benieuwd hoe je die vindt? Lees hoe vind je interessante gasten voor je podcast.
- Solopodcast. Eén maker die kennis deelt of een verhaal vertelt.
- Verhalende podcast. Een uitgezocht verhaal over meerdere afleveringen, zoals veel true crime.
- Bedrijfspodcast. Een bedrijf dat via een podcast kennis deelt, klanten aan het woord laat of zijn vakgebied laat zien.
Welke vorm bij jou past, hangt af van je doel en je doelgroep. Daar gaan we dieper op in bij podcast format kiezen.
Wat is een videopodcast?
Een videopodcast is een podcast die je niet alleen kunt luisteren, maar ook kunt kijken. Je ziet de presentatoren en gasten aan tafel zitten, net als bij een talkshow. Veel videopodcasts staan op YouTube en Spotify.
Beeld is de laatste jaren enorm gegroeid. Volgens Bloomberg kijken er in 2025 elke maand een miljard mensen naar podcasts op YouTube. Twijfel je of beeld iets voor jou is? In onze blog over video podcast lees je wanneer het de moeite waard is en waar je op moet letten.
De geschiedenis van de podcast
Podcasts voelen als iets van de laatste jaren, maar het begon al ruim twintig jaar geleden. Dit zijn de momenten die het verschil maakten.
2000: geluid in een RSS-feed
In oktober 2000 kwam het idee op om geluidsbestanden toe te voegen aan RSS-feeds. Dave Winer, de ontwikkelaar van RSS, bouwde dat in. Zonder dat wist niemand het nog, maar dit is de techniek waar elke podcast vandaag nog op draait.
2003: de eerste podcast
Volgens Guinness World Records was de eerste podcast een interview van de Amerikaanse radiopresentator Christopher Lydon met Dave Winer. Lydon zette het audiobestand in juli 2003 op zijn blog.
2004: het woord podcast ontstaat
In februari 2004 gebruikte journalist Ben Hammersley het woord “podcasting” voor het eerst, in een artikel in de Britse krant The Guardian. Een half jaar later, op 13 augustus 2004, startte Adam Curry zijn show Daily Source Code. Curry wordt sindsdien de “Podfather” genoemd: de vader van de podcast.
2005: Apple doet mee
Eind juni 2005 bracht Apple iTunes 4.9 uit, met podcasts als vaste functie. Binnen twee dagen waren er meer dan een miljoen abonnementen op podcasts afgesloten. In december van dat jaar riep het New Oxford American Dictionary “podcast” uit tot Woord van het Jaar.
De eerste grote podcasts
Drie podcasts maakten van een nichemedium iets waar de hele wereld naar luistert:
- The Ricky Gervais Show. De Britse komiek begon in de beginjaren van de podcast met een gratis show die uitgroeide tot de meest succesvolle podcast ter wereld: meer dan 300 miljoen downloads tot maart 2011. Het tweede seizoen was de eerste grote podcast waarvoor luisteraars moesten betalen.
- The Joe Rogan Experience. De eerste aflevering verscheen op 24 december 2009. In 2020 sloot Spotify een exclusieve deal met Rogan, volgens schattingen ter waarde van 200 miljoen dollar. Sinds februari 2024 is de show weer op alle grote platforms te vinden.
- Serial. In 2014 vertelde journalist Sarah Koenig, van het team achter het radioprogramma This American Life, het verhaal van de moord op de Amerikaanse scholiere Hae Min Lee in 1999. Serial haalde binnen enkele maanden meer dan vijf miljoen downloads en werd de snelst gedownloade podcast in de geschiedenis van iTunes. Voor veel mensen was dit de eerste podcast die ze ooit luisterden.
De podcast in Nederland
De vader van de podcast heeft een Nederlands verleden. Adam Curry woonde van 1972 tot 1987 in Amstelveen. Hij begon bij de piratenradio, presenteerde het popprogramma Countdown en programma’s bij Veronica, en vertrok daarna naar MTV in Amerika.
In Nederland ging het daarna stap voor stap:
- 2005: OMT Café start als een van de eerste Nederlandse podcasts.
- 2009 en 2011: Tech45 en De Appels en Peren Show beginnen, twee podcasts die jarenlang blijven bestaan.
- 2017: podcastnetwerk Dag en Nacht Media start en BNR Nieuwsradio lanceert een eigen netwerk met zakelijke podcasts.
- 29 september 2018: op het eerste Podcastfestival in Amsterdam verklaart Stichting Podcastnetwerk dat de podcast officieel is doorgebroken in Nederland.
- 2019: 2,2 miljoen Nederlanders van 18 jaar en ouder luisteren podcasts.
- 2026: dat aantal is gegroeid naar ruim 7 miljoen. Onder 18- tot 35-jarigen luistert zelfs 79% weleens een podcast. Wie elke week luistert, is daar gemiddeld 127 minuten per week mee bezig.
Waar luistert Nederland het meest naar? Nieuws en politiek staan bovenaan met 27%, gevolgd door gezondheid (25%), misdaad (24%) en sport (23%).
Zelf een podcast opnemen?
Nu je weet wat een podcast is, is de volgende stap misschien wel je eigen podcast. Bij PodcastDock neem je op in een volledig ingerichte studio met vier professionele microfoons, verstelbare verlichting, een grote tv-monitor voor je eigen branding en live geschakelde opnames. Daardoor heb je je afgewerkte aflevering vaak dezelfde dag al binnen, klaar om te publiceren.
Benieuwd wat dat kost? Lees wat kost een podcast opnemen of kom gewoon langs. Boek eenvoudig je studiotijd bij PodcastDock.
